Een brief kost binnenkort 1,15 euro. Het kader daarvoor stelt de staat.

Vanaf 1 januari 2027 moet een standaardbrief 1,15 euro kosten in plaats van 0,95 euro. Dat is 21 procent meer, de sterkste verhoging sinds meer dan 20 jaar.^{[1][2][3][4][5]} De briefkaart stijgt evenveel, de grote brief met 31 procent, de maxibrief tot 1.000 gram van 2,90 naar 5,00 euro.^[1] Mijn ergernis geldt niet de Post. Zij geldt de regels waarmee de staat haar port berekent, en de kosten die hij alle bedrijven jaar na jaar oplegt.

De nieuwe prijzen

Definitief is dat nog niet. De Bundesnetzagentur heeft haar prijskader op 12 oktober als ontwerp gepubliceerd en wil in november beslissen; daarna moet zij elke afzonderlijke prijs goedkeuren. De nieuwe prijzen moeten dan twee jaar gelden, tot eind 2028.^[1][6]

Waarom het duurder wordt

De Post noemt eerst haar volumes en kosten. Bestuurslid Nikola Hagleitner: „Die Briefmengen sinken seit Jahren deutlich, während die Personal-, Energie- und Sachkosten steigen.“ Lopen er steeds minder brieven over dezelfde infrastructuur, dan stijgen de kosten per brief. Daarbij verwijst de Post naar „steigende, staatlich auferlegte Lasten“, zonder ze te becijferen.^[8]

De cijfers bevestigen het eerste deel. In 2017 werden in Duitsland 14,9 miljard brieven verstuurd, in 2025 nog 9,4 miljard.^[7] De Bundesnetzagentur ziet daarin de hoofdreden: „Wesentlicher Grund für das steigende Porto sind die stark abnehmenden Briefmengen.“^[6]

Maar ook achter de volumes staat de staat. De Bundesnetzagentur noemt als reden niet alleen de digitalisering, maar uitdrukkelijk de plicht tot elektronisch factureren die vanaf 2028 voor ondernemingen geldt.^[6] Dat is politiek gewild en op zichzelf verstandig. Maar de rekening blijft bij hen die verder brieven moeten of willen schrijven: wie minder brieven verstuurt, betaalt voor elke afzonderlijke meer.

Waar de staat meerekent

Hoeveel een brief mag kosten, beslist de Post niet alleen. De Bundesnetzagentur rekent het uit, volgens het Postgesetz dat de Bundestag in 2024 opnieuw heeft vastgesteld. Daarin staat dat een winstopslag moet worden meegerekend, gemeten aan het voor risico gecorrigeerde gemiddelde van de omzetrendementen van de ondernemingen uit een Europese aandelenindex over tien jaar. Kosten die alleen voor een ecologisch duurzame bezorging ontstaan, gelden volgens de wet bij voorbaat als doelmatig.^[9] De Monopolkommission noemt dat een van de „großzügigen Bestimmungen des Bundes“: de winstopslagen richten zich „an Umsatzrenditen von u. a. Ferrari, L’Oréal und Adidas statt an marktüblichen Kapitalverzinsungen“.^[10]

De wet verlangt bovendien dat de lasten uit de tijd van de Deutsche Bundespost passend worden meegewogen.^[9] De Bundesnetzagentur erkent daarom alle personeels-, sociale en pensioenlasten die de Post als rechtsopvolger van de Bundespost draagt.^[6] Anders gezegd: lasten uit de tijd van de staatspost betalen vandaag de briefklanten mee, via de postzegel.

Daarbij komen kosten die de staat alle bedrijven oplegt. De CO₂-prijs op brandstoffen lag in 2025 op 55 euro per ton. Sinds 2026 wordt hij geveild in een bandbreedte van 55 tot 65 euro, en daar blijft het in 2027 bij; de Bundestag heeft dat op 15 oktober vastgesteld.^[11] Bij 65 euro per ton maakt hij ongeveer 20 cent per liter diesel uit, inclusief btw.^[12] De vrachtwagentol bevat sinds december 2023 een CO₂-toeslag van 200 euro per ton CO₂ en geldt sinds juli 2024 al voor vrachtwagens vanaf 3,5 ton.^[13] In het pakketbedrijf geeft de Post beide openlijk door: zakelijke klanten betalen een „Maut- und CO₂-Zuschlag“ van 19 cent per pakket.^[14]

En de loonbodem stijgt. Het wettelijke minimumloon verhoogde de vorige coalitie in 2022 bij wet van 10,45 naar 12 euro. De Mindestlohnkommission stelde daarna 12,41 en 12,82 euro vast, per 1 januari 2026 dan 13,90 en per 1 januari 2027 14,60 euro.^[15][16] Het regeerakkoord van Unie en SPD had 15 euro voor 2026 „bereikbaar“ genoemd.^[17] De Post betaalt volgens haar eigen cao met ver.di; die loopt eind 2026 af.^[18] Wie de bodem jaar na jaar politiek verhoogt, verhoogt ook de verwachtingen in elke cao-ronde daarboven.

Wat er bij de burger aankomt

De Post rekent op ongeveer 75 cent meerkosten per maand voor een huishouden.^[8] Dat klinkt weinig, en voor het inflatiecijfer alleen is het port inderdaad onbeduidend. Maar het toont in het klein hoe het in het groot gaat: de staat belooft lastenverlichting, en tegelijk stijgen de kosten die hij zelf stelt – CO₂-prijs, tol, loonondergrens, plichten tot digitalisering, winstopslagen en oude lasten in gereguleerde prijzen. Elke stap laat zich op zichzelf uitleggen. Samen landen zij bij de burger: bij de brievenbus, bij het pakket, bij de pomp.

Hoe sterk de staat in totaal groeit en wat dat kost, staat in het commentaar „Der Staat wächst. Die Rechnung zahlen wir.“.

Duiding door de redactie

Het grootste deel van de verhoging verklaart de Bundesnetzagentur met de daling van de briefvolumes. Minimumloon, CO₂-prijs en tol noemen noch de Post noch de Bundesnetzagentur als reden voor het briefport.^[6][8] De tol- en CO₂-toeslag heft de Post in het pakketbedrijf bij zakelijke klanten, niet bij het briefport.^[14] Bezorgvoertuigen tot 3,5 ton zijn niet tolplichtig.^[13] De Bundesnetzagentur bleef naar eigen zeggen onder de eisen van de Post en erkende meerdere opgevoerde kosten niet.^[6]

De EU-verpakkingsverordening raakt het briefport niet. Enveloppen met brieven, facturen en andere correspondentie gelden volgens de uitleghulpen van de Europese Commissie niet als verpakking; zo geeft de organisatie van de Europese postondernemingen het weer.^[19] Bij pakketten treffen de verplichtingen de verzender die de verpakking vult.

Voor het inflatiecijfer speelt het port nauwelijks een rol. Postdiensten hebben in de geharmoniseerde consumentenprijsindex voor Duitsland een gewicht van 1,89 promille.^[20] Zelfs als zij alle met 21 procent duurder zouden worden, zou de duurte met ongeveer 0,04 procentpunt stijgen. In september 2026 lag zij op 3,3 procent.^[21]

De bedrijfstak Post & Paket Deutschland behaalde in 2025 een resultaat vóór rente en belastingen van 1,03 miljard euro, 5,8 procent van de omzet.^[22]