MENINGCOMMENTAARBELASTING OP SUIKERHOUDENDE DRANKEN
Douanemonster suikerbelasting
Wie moet dat allemaal controleren? En wie betaalt dat?
Door Andreas W. Herb, CEO MBG Group, Paderborn
2 minuten lezen8 bronnen0 correctiesOpenbaarmaking
Delen
Inhoud
Vanaf 1 juli 2027 moet in Duitsland een belasting op suikerhoudende dranken gelden.[1] Wat zij kost, staat uitvoerig in het essay Die Steuer, die sich selbst widerlegt. Dit tweede deel stelt maar één vraag: wie moet dat allemaal controleren? En wie betaalt dat?
De staat neemt personeel aan
Nieuwe formatieplaatsen
223
200 bij de douane, 23 bij de IT-dienstverlener van de bond. Voor douane en IT raamt het ontwerp tot 2029 ongeveer 89 miljoen euro.[2]
Voor een belasting die vandaag nog niet bestaat.
Wat Berlijn over het hoofd ziet
In Duitsland zijn er ongeveer 2.500 drankenfabrikanten.[3] De douane mag hen zonder concrete aanleiding controleren.[4] Ons scenario: elk bedrijf wordt eens per jaar gecontroleerd, twee tot drie dagen ter plaatse.
Controledagen ter plaatse, elk jaar
5.000 tot 7.500
2.500 drankenfabrikanten, elk twee tot drie dagen douane in het bedrijf. Elk jaar controle.
Scenario van de MBG Group. Hoe vaak de douane werkelijk controleert, legt het ontwerp niet vast.
Douaniers alleen voor het controleren
Voltijds douaniers, alleen voor deze controles
52 tot 78
Met voorbereiding en afwikkeling worden dat 10.000 tot 15.000 controledagen per jaar. Bij 194 werkdagen en ongeveer 87.200 euro per formatieplaats in de hogere rang, inclusief overhead, is dat 4,5 tot 6,8 miljoen euro per jaar.[5]
194 werkdagen en 87.200 euro zijn afgeleid uit de personeelskostentarieven 2025 van het Duitse ministerie van Financiën.
En het bedrijf?
Terwijl de douane controleert, staat het kantoor stil. Twee medewerkers begeleiden de controle, daarbij komen twee dagen voorbereiding: samen zes tot acht mensdagen.
Kosten per controle in het bedrijf
tot 2.880 €
Zes tot acht mensdagen van elk acht uur bij gemiddelde arbeidskosten van 45 euro per uur[6]: 2.160 tot 2.880 euro. Voor de branche 5,4 tot 7,2 miljoen euro per jaar.
Dat is meer dan twee keer zoveel als het ontwerp het hele bedrijfsleven aan jaarlijkse lasten toekent: 2,3 miljoen euro.[1]
Staat en bedrijfsleven samen
Alleen voor het controleren, per jaar
tot 14 mln. €
Douane 4,5 tot 6,8 miljoen euro, bedrijven 5,4 tot 7,2 miljoen euro: samen 9,9 tot 14,0 miljoen euro per jaar. In tien jaar tot 140 miljoen euro.
Zonder aangiften, vergunningen, IT en software.
Alleen de controles kosten het vier- tot zesvoudige
Scenario: jaarlijkse controle bij 2.500 fabrikanten, 2 tot 3 dagen ter plaatse, in miljoen euro per jaar
- Waarde of ondergrens
- Bovengrens
Ontwerp[1]; eigen berekening op basis van BMF[5] en Destatis[6]. Grafiek nagetekend op basis van de getallen in de tekst.
De grafiek als afbeelding downloaden (PNG)
Datatabel tonen4 rijen
| Waarde of ondergrens (mln. €) | Bovengrens (mln. €) | |
|---|---|---|
| Ontwerp: jaarlijkse lasten van het bedrijfsleven | 2,3 | – |
| Controles: douane | 4,5 | 6,8 |
| Controles: bedrijven | 5,4 | 7,2 |
| Controles: samen | 9,9 | 14 |
De belofte
Op 14 mei 2025 zei bondskanselier Friedrich Merz in zijn regeringsverklaring:
„Wir werden die unzähligen Dokumentations-, Berichts- und Meldepflichten schnell und spürbar reduzieren.“
Vertaling: Wij gaan de talloze documentatie-, rapportage- en meldplichten snel en merkbaar verminderen.
De balans
| Trefwoord | Inhoud |
|---|---|
| Doel | Min 16 miljard euro bureaucratiekosten voor het bedrijfsleven. Dat heeft de coalitie zich voorgenomen.[8] |
| Werkelijk | Nieuwe vergunningen, belastingentrepots, meldingen, controles en 223 nieuwe formatieplaatsen.[2] |
| Vraag | Waar blijft „one in, one out“?[8] |
Minder suiker? Doen wij. Een nieuw douanemonster? Nee.
Andreas W. HerbCEO MBG Group, Paderborn
METHODE
Methode
Alle bedragen vanaf „Wat Berlijn over het hoofd ziet“ zijn een scenario van de MBG Group: de douane controleert elk van de ongeveer 2.500 drankenfabrikanten eens per jaar, twee tot drie dagen ter plaatse; voorbereiding en afwikkeling verdubbelen de controledagen. In het bedrijf begeleiden twee medewerkers de controle, daarbij komen twee mensdagen voorbereiding, per dag acht uur. De werkelijke controledichtheid legt het ontwerp niet vast.
De gegevens over het wetsontwerp komen uit mediaberichten over het ambtelijke ontwerp; de volledige oorspronkelijke tekst was niet beschikbaar. Bij de vergelijking van staat en bedrijfsleven komen de bedragen uit verschillende kostenrubrieken en dekken zij elkaar niet volledig. Rechtstoestand: ontwerp in de afstemming tussen departementen, procedure voorlopig stilgelegd; details kunnen veranderen.
CONTROLE
Wat voor de publicatie is gecontroleerd
- Alle rekenstappen zijn nagerekend en volgen uit de genoemde uitgangswaarden.
- De acht bronnen zijn dezelfde als in het essay „Die Steuer, die sich selbst widerlegt“ en zijn daar op 4 oktober 2026 opgevraagd en met de tekst vergeleken. Twee beperkingen gelden ook hier: het getal van ongeveer 2.500 drankenfabrikanten komt van een aanbieder van adreslijsten op basis van Destatis, niet uit de officiële statistiek (bron 3). 194 werkdagen en 87.200 euro per formatieplaats staan niet letterlijk in het gelinkte document van het Duitse ministerie van Financiën en zijn daaruit afgeleid (bron 5).
- Grondslag zijn grafieken van de MBG Group over de suikerbelasting (stand 1 oktober 2026). In afwijking daarvan noemt het stuk voor de controledagen ter plaatse de bandbreedte 5.000 tot 7.500, omdat twee tot drie dagen per bedrijf die bandbreedte opleveren.
- De gegevens over het wetsontwerp komen uit mediaberichten over het ambtelijke ontwerp, waarvan de volledige tekst niet beschikbaar was (zie Methode).
BRONNEN
Bronnen
Elk nummer in de tekst leidt naar zijn bron. Bij elke vermelding staat de herkomst: officieel, mediabericht, brancheorganisatie, instituut of dataportaal. Titels blijven in de oorspronkelijke taal, zodat elk document vindbaar blijft.
[1] Getränke News, 30.09.2026
Zuckersteuer – Verbände kritisieren PläneMediabericht↑ terug naar de tekst
[2] news.de, 01.10.2026
Finanzministerium plant Zuckersteuer mit Milliarden-Einnahmen (nach BILD)Mediabericht↑ terug naar de tekst
[3] Listflix auf Basis Destatis
Getränkehersteller in DeutschlandDataportaal↑ terug naar de tekst
[4] Zoll online
Zulässigkeit der PrüfungOfficiële bron↑ terug naar de tekst
[5] Bundesministerium der Finanzen
Personal- und Sachkosten 2025 für WirtschaftlichkeitsuntersuchungenOfficiële bron↑ terug naar de tekst
[6] Statistisches Bundesamt
Eine Arbeitsstunde kostete 2025 durchschnittlich 45,00 EuroOfficiële bron↑ terug naar de tekst
[7] Bundesregierung, 14.05.2025
Regierungserklärung von Bundeskanzler Friedrich MerzOfficiële bron↑ terug naar de tekst
[8] Bundesministerium für Digitales und Staatsmodernisierung
BürokratierückbauOfficiële bron↑ terug naar de tekst
CORRECTIES
Correcties
Geen correcties sinds de publicatie op 06-10-2026. Elke wezenlijke wijziging verschijnt hier met haar datum, reden en eerdere bewoording.
Deze pagina is een mening. Onze factchecks zijn dat niet.