Nu rekent de Unie na – en stuit op zichzelf

In vergaderweken komt het bestuur van de Parlamentskreis Mittelstand op woensdag bijeen; daarin is de economische vleugel van de Uniefractie georganiseerd. Volgens de folder van de fractie telt hij 166 afgevaardigden; het voorzitterschap heeft sinds 2011 Christian von Stetten.^[10][11] Op 14 oktober 2026 ging het daar over de federale begroting. WELT heeft over die vergadering bericht en meerdere deelnemers aangehaald.^[1]

Dit stuk geeft de vergadering alleen weer voor zover WELT haar heeft bericht, en markeert dat op elke plek. De getallen waar het om gaat, controleert het zelf.

Wat er in de cijfers staat

De Bundesrechnungshof heeft zijn analyse over de toestand van de federale financiën op 3 september 2026 gepresenteerd. Daarin rekent hij voor dat de federale begroting en de twee bijzondere fondsen voor de krijgsmacht en voor infrastructuur en klimaatneutraliteit in 2027 samen ongeveer 32 procent van de begrote uitgaven met krediet financieren. De netto kredietopname in de kernbegroting bedraagt 118,7 miljard euro. Het rapport stelt vast dat een doortastende consolidatie niet zichtbaar is, en bekritiseert dat meer dan een derde van het aangekondigde consolidatiebedrag in het ontwerp niet is geconcretiseerd. Een ingeplande onttrekking van zeven miljard euro aan een reserve bestaat feitelijk niet.^[3]

De bondsregering moet de weg naar de schuldenval nu verlaten.

Met die zin vat de Bundesrechnungshof zijn analyse samen.^[3]

De rentelasten stijgen volgens het begrotingsontwerp van 30,3 miljard euro in 2026 naar 41,9 miljard in 2027. Het financieel plan zet de reeks voort: 55,2 miljard in 2028, 68,1 miljard in 2029, 80,7 miljard in 2030.^[2] Terwijl de begroting als geheel met ongeveer zes procent groeit, nemen de rentelasten met ruim 38 procent toe.^[2] Voor 2030 ziet de Bundesrechnungshof bovendien het gevaar dat de schuld van de bond tot drie biljoen euro aangroeit.^[3]

De verhouding waarover wordt gestreden

Tegenover die bedragen staan de geplande verbruiksbelastingen. De suikerbelasting moet vanaf 1 juli 2027 gelden, met 26 cent per liter bij 5 tot minder dan 8 gram suiker per 100 milliliter en 32 cent vanaf 8 gram; verwacht worden 690 miljoen euro voor 2027 en 925 miljoen voor 2028.^[4] De plastictaks voorziet in 550 euro per ton kunststof in verpakkingen en moet vanaf 2028 ongeveer 1,5 miljard euro per jaar opbrengen.^[5]

Samen is dat voor 2028 ongeveer 2,4 miljard euro per jaar. De rentestijging van één enkel jaar – van 2026 op 2027 – bedraagt 11,6 miljard euro. De twee nieuwe belastingen dekken daarvan ruim een vijfde. Deze tegenoverstelling is een berekening van deze redactie uit de officiële cijfers; zij staat onder Methode.

Juist op dat punt grijpt de economische vleugel aan. Volgens het bericht van WELT zagen de deelnemers aan de vergadering in de twee heffingen geen kansrijke inkomstenbronnen, omdat zij als sturende belastingen zijn opgezet: fabrikanten zouden recepturen wijzigen en kunststof vervangen, zoals na vergelijkbare belastingen in Groot-Brittannië zou zijn gebeurd – de opbrengsten zouden dus volgens plan teruglopen, terwijl het ongenoegen blijft.^[1]

De penningmeester van de Parlamentskreis, het CDU-lid Lukas Krieger, zei tegen WELT dat men bij alle genoemde belastingen „deutliche Vorbehalte“ had en behoefte zag om bij te sturen. Hogere belastingen alleen losten het probleem niet op; er moet meer worden bezuinigd. De afgesproken besparing van twee procent in de ministeriebegrotingen vindt hij te weinig, nodig zijn eerder vijf.^[1]

Het hefboompunt: een formuleringshulp is geen wetsontwerp

Bij de suikerbelasting is er een procedurele bijzonderheid die het bericht van WELT uitwerkt en die aan het kabinetsbesluit valt na te gaan. Het kabinet heeft op 14 oktober 2026 geen eigen wetsontwerp aangenomen, maar een formuleringshulp voor de coalitiefracties.^[4] De belasting wordt dus ingediend met een voorstel van de Uniefractie en de SPD, niet door de bondsregering.

Daaruit volgt een aangrijpingspunt dat WELT in haar bericht beschrijft: dient de Uniefractie het voorstel niet in, dan komt de belasting voor de begroting 2027 in tijd niet meer tot haar recht. Voorzitter Von Stetten dringt er volgens het bericht op aan de plannen voor verbruiksbelastingen te beperken, en neemt daarbij op de koop toe dat de begroting pas in december in plaats van eind november rond is.^[1]

Het conflict gaat ook naar binnen

Dat is het deel dat verder gaat dan de gebruikelijke coalitiestrijd. Volgens het bericht zien de begrotingspolitici van de eigen fractie niets in het initiatief. Hun bezwaar: het resultaat is lang met de SPD onderhandeld en ten opzichte van het ontwerp van het ministerie van Financiën al in de richting van de expertencommissie gewijzigd; het nu weer openbreken kost meer aan vertrouwen in de coalitie dan de belasting waard is. Uit het eigen kiesdistrict komen over de heffing toch al geen klachten.^[1]

Daarmee staan in dezelfde fractie twee lezingen tegenover elkaar: voor de economische vleugel is de belasting, gemeten aan de begrotingstoestand, een slechte zaak; voor de begrotingspolitici is zij een onderhandeld resultaat waarvan het opzeggen duurder zou zijn dan haar opbrengst. Beslist is dat niet.

Wat er intussen is besloten

Terwijl er over suiker en plastic wordt gestreden, heeft de Bundestag op de avond van 15 oktober 2026 de stapsgewijze verhoging van de tabaksaccijns aangenomen. Unie en SPD stemden voor, alle overige fracties tegen, plus twee afgevaardigden uit de Uniefractie.^[6][7][8] Voor een pakje met 20 sigaretten noemt het ontwerp een gemiddelde verkoopprijs van 8,77 euro vanaf 2027, 9,56 euro in 2028, 10,42 euro in 2029 en 11,36 euro in 2030. De meeropbrengsten stijgen van ongeveer 756 miljoen euro in 2027 naar 3,59 miljard euro in 2030.^[7][8] Geraakt worden ook shag, pijptabak, verhitte tabak, waterpijptabak en substituten.^[8]

Daarnaast ligt er een ambtelijk ontwerp van het ministerie van Financiën van 30 september 2026, waarin cryptowaarden voortaan als kapitaalvermogen gelden en winsten daaruit ongeacht de houdperiode met 25 procent bronbelasting zouden worden belast, samen met de solidariteitstoeslag 26,375 procent. Tot eind 2026 verworven posities zouden beschermd blijven.^[9] De Wirtschaftsrat van de CDU wijst ook deze plannen af.^[12]

Wat open is

Of de Uniefractie het voorstel over de suikerbelasting daadwerkelijk tegenhoudt, is open; een vastlegging van de fractietop is er niet. Bij de plastictaks heeft fractievoorzitter Thorsten Frei verklaard dat het ontwerp in deze vorm niet instemmingswaardig is – dat is een uitspraak over het papier, niet over de heffing.^[5] En de begroting 2027 is niet vastgesteld. Hoe het gat wordt gedicht dat zou ontstaan als beide belastingen wegvielen, heeft tot nu toe niemand openbaar becijferd.

Dit stuk is een achtergrond en bevat geen oordeel. De gegevens over de vergadering van de Parlamentskreis Mittelstand komen uit een bericht van WELT van 15 oktober 2026 en zijn in de tekst als zodanig gemarkeerd; de Lupe heeft ze niet onafhankelijk kunnen bevestigen. Alle overige gegevens zijn getoetst aan de genoemde officiële bronnen.